14 paź 2017

Oflag 64. Żywa lekcja historii


9 paź 2017

Komentarz Wilbura Sharpe' a, jeńca numer 1573, odczytany podczas wydarzenia ‘Żywa historia Oflagu 64’

Pozdrowienia od byłego jeńca Wilbura Sharpe'a (więźnia numer 1573). Dziękuję wszystkim zgromadzonym dzisiaj dla upamiętnienia bardzo ważnego okresu w życiu tych z nas więzionych podczas II Wojny Światowej w Oflagu 64. Wspaniale jest dowiedzieć się, że jesteście zainteresowani utrwaleniem tej historii w swojej  społeczności. Wraz z żoną będziemy z Wami duchem, ponieważ w wieku 95 lat tak dalekie podróżowanie nie jest zbyt roztropne. Jestem wdzięczny mojej córce, zięciowi oraz wnuczce, za ich uczestnictwo wydarzeniach związanych z rekonstrukcją.
 
Wilbur Sharpe z córką Cynthią przed Pomnikiem II Wojny Światowej w Waszyngtonie, czerwiec 2017.

Prawie 6 lat temu otrzymałem listę 65 pytań dotyczących okresu mojej niewoli w Oflagu 64 od młodego człowieka o nazwisku Mariusz Winiecki. Zdziwiło mnie jego zainteresowanie, ale z pomocą rodziny odpowiadałem na pytania i trwa to po dziś dzień. Później dowiedziałem się, że Mariusz wysłał podobnych pytań do wielu jeszcze żyjących jeńców oraz ich rodzin i jestem przekonany, że w ten sposób rozpoczęły się jego obszerne badania i oddanie dzieleniu się historią Oflagu 64 nie tylko ze społecznością Szubina, ale i z całym światem. W imieniu wszystkich żyjący byłych jeńców oraz tych, którzy już odeszli, chciałbym powiedzieć, że jesteśmy dozgonnie wdzięczni jemu (i jego rodzinie) za dołączenie do naszej rodziny Oflagu 64 jako nasz orędownik. Chciałbym wyrazić także szacunek dla jego wysiłków w badaniu historii obozu oraz organizacji rekonstrukcji wydarzeń, które miały miejsce na tym terenie ponad 70 lat temu. 

Niektóre wspomnienia z Oflag64 są negatywne, ale są też i bardzo pozytywne. W szczególności moje i moich przyjaciół, Johna Scully oraz Earla Hoffmana, dotyczące ogromnej życzliwości, której doświadczyliśmy ze strony Polaków, zarówno w Szubinie, jak i gdy 21 stycznia 1945 r. zmuszono nas do marszu z obozu w kierunku Luckenwalde czy Hammelburga. Udzielali nam oni schronienia w swoich domach i stodołach podczas tych lodowatych nocy. Czasem spaliśmy blisko zwierząt by móc się ogrzać.

Dziewiątego dnia marszu nasza trójka nie stawiła się na apel i ukryliśmy się w stogu skoszonego siana zgromadzonego w stodole. Przerażeni Niemcy w obawie przed zbliżającymi się Rosjanami nie szukali nas zbyt dokładnie. Przyjaźni Polacy odnalazłszy naszą kryjówkę, nakarmili nas i udzielili nam schronienia do czasu przybycia wojsk marszałka Żukowa. Zapewne dzisiaj już bym nie żył, gdyby nie ich ochrona i życzliwość.

Cieszcie się dzisiejszym dniem i niech Bóg błogosławi każdemu z was!

6 paź 2017

The Former Kriegy Wilbur Sharpe (Prisoner #1573) remarks which were shared during Oflag 64 Living History event


Greetings from Former Kriegy Wilbur Sharpe (Prisoner #1573). Thank you to all those assembled today to commemorate a very significant time in the lives of those of us held at Oflag 64 during WW II.  It is thrilling to learn that you are interested in keeping history alive within your community.  My wife and I will be with you in spirit but at the age of 95, traveling such a distance is not wise. I am grateful to my daughter, son-in law and granddaughter for their participation in the Reenactment events.
 
Former Kriegy Wilbur Sharpe (Prisoner #1573) together with his daughter Cynthia. National World War II Memorial in Washington, D.C. USA, June 2017.

Almost 6 years ago, I received a list of 65 questions regarding my incarceration at Oflag 64 from a young man by the name of Mariusz Winiecki.  I was puzzled as to why he would be interested but with the help of my family, I answered the questions which continue to this day. Since then, I have learned that Mariusz sent questions to many living Kriegies/and their families and I believe this must have been the beginning of his exhaustive research and dedication to sharing the Oflag 64 story to not only this community of Szbin but to the world!  I know I speak for all Kriegies living and those who have passed that we are eternally grateful to Mariusz (and his family) for joining our Oflag 64 family as our advocate. We honor him for his efforts in researching and organizing the reenactment of highlights which transpired on these grounds over 70 years ago.

Some memories of Oflag64 experiences are negative but then there are some very positive; especially mine and my friends, John Scully and Earl Hoffman as we had a warm association with the Polish people both in Szubin and during our forced march from the camp on January 21, 1945 destinations beingLuckenwalde and/orHammelburg. We were comfortably housed by the Poles in homes and barns during the frigid nights; sometimes sleeping close to the animals for warmth.

On the 9th day of the march the three of us did not report for roll call and stayed in the hay mow of a barn. The frightened Germans did not extensively search for us as they were fearful of the advancing Russians.  Friendly Polish residents discovered our hiding place and provided us with warm milk and food and kept us safe as we waited for the advancing General Zukov’s troops to arrive. I would not be alive today without their protection and kindness.

Enjoy your day and may God bless each of you!

21 wrz 2017

Fotoreportaż z rekonstrukcji w Oflagu 64 / The Oflag 64 Re-enactment: a photo essay


Żywa historia Oflagu 64 / Living history - Oflag 64
16 września 2017 r. / September 16, 2017

Strona wydarzenia na FB / The event FB page

Rekonstruktorzy / Re-enactors:

 Pierwszy pokaz historyczny: „Przybycie jeńców” / The first historical show: “Arrival of American POWs”



Drugi z pokazów pt.: „Pijacka burda – geniusze podstępu” / The second historical show: “The Fake Drunk Party”




Trzeci główny pokaz historyczny: „Ucieczka brytyjskiego lotnika” / The third historical show: “The Escape of a British Aviator”




Życie za drutem kolczastym / Life behind the barbed wire








Próba obozowego Małego Teatru / The Little Theater rehersals for "Brother Orchid"


Jeńcy sowieccy / Soviet Prisoners of War


Plan lekcji na obozowej tablicy ogłoszeń oraz strona z "Codziennego Biuletyn" / The school schedule on buletin board and the "Daily Bulletin"


Wystawy plenerowa Muzeum Ziemi Szubińskiej / Open-air exhibitions

s
Rekwizyty / Props


Brytyjscy jeńcy i obozowa poczta / British prisoners of War & camp post office


Filmowcy z Pittsburgha kręcą film dokumentalny “Feldman, portret jeńca” / Filmmakers from Pittsburgh filming the reenactment for a US documentary entitled “Feldman, Portrait of a POW”
https://www.facebook.com/FeldmanPOWDoc



Potomkowie jeńców Oflagu 64 uczestniczący z rekonstrukcji, przedstawiciel Ambasady Stanów Zjednoczonych oraz organizatorzy / The descendants of the Oflag 64 Krieges attending the re-enactment, the US Embassy representative and organizers

31 sie 2017

Żywa historia Oflagu 64


W sobotę 16. września 2017 roku, w Szubinie, na terenie byłego obozu jenieckiego Oflag 64, a obecnie Młodzieżowego Ośrodka Adaptacji Społecznej, odbędą się pokazy historyczne przedstawiające historię obozu w scenach rodzajowych z życia jeńców wraz z historycznym komentarzem. To jedyne takie wydarzenie w Polsce organizowane jest przez Gminę Szubin wspólnie z Grupą Rekonstrukcji Historycznej „Green Light” przy współpracy Muzeum Ziemi Szubińskiej, Młodzieżowego Ośrodka Adaptacji Społecznej w Szubinie, Szubińskiego Domu Kultury, Zespołu Szkół w Szubinie, Klubu Miłośników Fotografii "Flesz" oraz Mariusza Winieckiego, prowadzącego działalność badawczą poświęconą odkrywaniu dziejów byłych obozów dla jeńców alianckich w Szubinie oraz autora bloga „The Oflag 64 Record”. Oprócz GRH „Green Light” w wydarzeniu wezmą udział rekonstruktorzy z całej Polski.


Bramy obozu (wejście od strony zachodniej) zostaną otwarte o godzinie 10:00, zaś oficjalne powitanie gości nastąpi o godzinie 13-tej. Na godzinę 13:30, 14:30 oraz 16:00 zaplanowano trzy główne pokazy.

Żywa lekcja historii rozpocznie się od pokazu „Przybycia jeńców”. Przybliży on jak wyglądały pierwsze chwile w obozie nowego kontyngentu jeńców. Pierwsi oficerowie sił lądowych Armii Stanów Zjednoczonych trafili do obozu w czerwcu 1943 roku. Sukcesywnie do obozu napływały kolejne transporty oficerów, a po lądowaniu aliantów w Normandii populacja obozu zwiększyła się o ponad 1000 oficerów. W styczniu 1945 roku Oflag 64 liczył około 1550 jeńców.

Drugi z pokazów pt.: „Pijacka burda – geniusze podstępu” przedstawi zmyślny plan ucieczki wdrożony przez pięciu jeńców. W połowie maja 1944 roku podpułkownik John H. Van Vliet Jr., podporucznik Frank N. Aten, porucznik Roy J. Chappell Jr., podporucznik William F. Higgins oraz porucznik Richard W. Secor przekonująco zainscenizowali libację alkoholową. Przygotowali w tym celu miksturę ze sfermentowanych rodzynek. Po apelu wylali cuchnący alkoholem wywar na swoje twarze i mundury oraz przepłukali nim usta. Następnie pokrzykując i śpiewając wylegli na brukowany obozowy dziedziniec i wziąwszy stojący nieopodal wypełniony po brzegi wózek na śmieci z metalowymi kołami poczęli robić nim niemożliwy do wytrzymania hałas. Prowokacja okazała się skuteczna i szybko zostali aresztowani. Wyrok, który brzmiał „10 dni izolatki o chlebie i wodzie za pijaństwo i awanturnictwo” spełnił ich przebiegłe oczekiwania. Gdy tylko trafili do znajdującego się poza drutem kolczastym karceru, zlokalizowanego po drugiej stronie ulicy Adolf Hitler Straße, niezwłocznie zaczęli piłować kraty za pomocą przemyconego przez Secora ostrza piły do metalu. Rankiem dziewiątego dnia wszystkie pręty były już podpiłowane tak, że można było je bez trudu wyłamać. Czterech spośród nich zdołało uciec, lecz niedługo potem zostali złapani ponownie.

Trzeci główny pokaz historyczny „Ucieczka brytyjskiego lotnika” nawiązuje również do historycznego wydarzenia, tyle że sięgającego wstecz do okresu, kiedy w Szubinie w obozie o nazwie Oflag XXI-B przetrzymywani byli lotnicy sił alianckich Wspólnoty Narodów, których później przeniesiono do Stalagu Luft 3 w Żaganiu. Można stąd domniemywać, że jedna ze scen znanych z holywoodzkiego filmu pt.: „Wielka Ucieczka” mogła być bezpośrednio zainspirowana tym wydarzeniem. Porucznik Robert H. Edwards (RAF) zaraz po śniadaniu 26 września 1942 roku, po prostu wstał, zapalił papierosa i oznajmił, że jest już zmęczony niewolą. Skierował swoje kroki ku ogrodzeniu z kolczastego drutu. Został rozstrzelany podczas próby ucieczki przez drut kolczasty. Pochowano go na cmentarzu w Szubinie, a obecnie spoczywa na przeniesiono na Cmentarzu Wojennym Wspólnoty Brytyjskiej w Poznaniu.

Między głównymi pokazami rekonstruktorzy odtworzą także wiele scen z życia codziennego jeńców, związanych zarówno z pracą, jak i rozrywką. Za sprawą oprawy muzycznej z epoki na terenie byłego obozu zapanuje klimat jak sprzed ponad 70 lat. Wybrzmią także oryginalne dźwięki zarejestrowane w obozie czerwcu 1944 roku przez delegata YMCA (Związek Młodzieży Chrześcijańskiej), Henry’ego Söderberga. Wśród archiwalnych nagrań będzie można usłyszeć fragmenty występów obozowej orkiestry symfonicznej, chóru czy orkiestry swingowej, wypowiedzi jeńców na temat ich działalności kulturalno-oświatowej czy fragment nabożeństwa w obozowej kaplicy.

W holu głównym Zakładu Poprawczego będzie można zobaczyć makietę obozu jenieckiego. Makieta w skali 1:125 wykonywana została przez dwóch nauczycieli Tomasza Kmiecia i Mieczysława Luchowskiego oraz wychowanków MOAS w ramach projektu edukacyjnego „Oflag 64 – ocalić od zapomnienia” ustanowionego w 2012 roku przez Dyrektora Szkoły Wiesława Guzińskiego.

Muzeum Ziemi Szubińskiej przygotowało dwie premierowe wystawy plenerowe, które zostaną zaprezentowane podczas imprezy. Pierwsza wystawa pt.: „Sceny z życia obozowego” przedstawia akwarele namalowane w niewoli przez Yves-Marie le Bot, francuskiego jeńca Oflagu XXI-B w Szubinie w latach 1940-41. Akwarele odnalezione w 2016 roku w posiadłości jego wnuka, który nosił takie samo imię i nazwisko, zostały przekazane do zbiorów Muzeum Ziemi Szubińskiej.  Druga wystawa pt.: „Stalag XXI-B, Oflag XXI-B oraz Oflag 64 w obiektywie delegatów Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża” prezentuje fotografie z archiwum biblioteki audiowizualnej Czerwonego Krzyża w Genewie wykonane w szubińskich obozach, na których udokumentowane są rozmowy delegatów z jeńcami oraz życie codzienne jeńców.

Młodzież z Zespołu Szkół w Szubinie zaprezentuje fragmenty sztuki pt.: „Brother Orchid” („Orchid, brat gangstera”) autorstwa Leo Brady, wystawionej przez jeńców na scenie obozowego „Małego Teatru” podczas Świąt Dziękczynienia w listopadzie 1943 roku. Uczniowie odtworzą także obozową tablicę ogłoszeń wraz z prezentowanym na niej w formie gazetki ściennej „Biuletynem Codziennym”, tworzonym przez oficerów amerykańskich na podstawie przeglądu niemieckiej prasy oraz wiadomości radiowych.

Klubu Miłośników Fotografii „Flesz” wykona sesję fotograficzną rekonstruktorów oraz reportaż z wydarzenia. Zdjęcia te będą użyte do późniejszej wystawy dotyczącej pikniku Żywa Historia Oflagu 64 w Szubinie. Wystawa odbędzie się jesienią br. w murach Rejonowej Biblioteki Publicznej w Szubinie.

Oficjalne zakończenie wydarzenia zaplanowano na godzinę 17:00.

Stało się już tradycją, że Szubin regularnie odwiedzają potomkowie byłych jeńców. Nie zabraknie ich tym razem. Wśród gości zza oceanu pojawią się dzieci i wnuki byłych jeńców Oflagu 64: Susanna Connaughton, córka byłego jeńca podporucznika Seymoura R. Boltena, Dave Stewart, syn byłego jeńca kapitana Donalda B. Stewarta, oraz Cindy i Glenn oraz Laureen Burgess, wraz z mężem córka i wnuczka byłego jeńca podporucznika Wilbura B. Sharpe’a, jednego z niewielu jeszcze żyjących weteranów.

Rekonstrukcja na terenie byłego obozu jenieckiego zostanie sfilmowana na potrzeby powstającego w USA filmu dokumentalnego. Reżyser i producent filmu, David H. 'Wino' Weinstein, ma w swoim dorobku pracę jako kierownik ds. lokalizacji w takich filmach jak: „Pole rażenia” z Brucem Willisem w roli głównej (1993), „Nagła śmierć” z Jean-Claude Van Dammem (1995), „Kręglogłowi” (1996), „Dogma” z Mattem Damonem i Benem Affleckiem (1999), „Cudowni chłopcy” z Michaelem Douglasem, „Dla niej wszystko” z Russelem Crowe (2010), „Wojownik” (2011), „Riddle” (2013), „Foxcatcher” (2014), „Earl i ja, i umierająca dziewczyna” (2015) czy „Kochajmy sie od święta” ze Stevem Martinem, Diane Keaton, Johnem Goodmanem (2015), a także ukończona ostatnio adaptacja książki autorstwa Marii Semple „Gdzie jesteś Bernadette?” (premiera zaplanowana na 2018) z Cate Blanchett w roli głównej. David Weinstein jest również bratankiem byłego jeńca Oflagu 64, podporucznika Leonarda Feldmana. Polska prapremiera dokumentu pt.: „Feldman, Portrait of a POW” („Feldman, portret jeńca”) jest spodziewana w Szubinie.


Grupa Rekonstrukcji Historycznej „Green Light” powstała w 2011 r. w Poznaniu i specjalizuje się w odtwarzaniu minionych wydarzeń z udziałem oddziałów spadochroniarzy 82. Dywizji Powietrznodesantowej z okresu drugiej wojny światowej poczynając od walk na Sycylii, Normandii, Holandii, Belgii, po walki w Niemczech oraz oddziałów Women's Army Corps, w szczególności z okresu przygotowań do operacji Overlord w Anglii do końca wojny podczas pobytu we Francji. Działalność grupy składa się z treningów, manewrów, pokazów, inscenizacji i rekonstrukcji oraz okolicznościowych lekcji historii. Kolekcjonuje umundurowanie polowe, jak i galowe, oraz wyposażenie wraz z bronią.

"Nasze wydarzenie różni się od pozostałych nie tylko tematem czy epoką. Jest to jedyne tego typu wydarzenie tematyczne w naszym kraju, na terenie Oflagu zachowanego w praktycznie niezmienionej formie. Zabudowania z epoki oraz rekonstruktorzy z całej Polski na najwyższym poziomie pokażą Oflag takim, jakim był 70. lat temu. Każdy będzie mógł wejść na teren obozu jenieckiego i doświadczyć historii na żywo." - powiedział Rafał Górecki, jeden z organizatorów i dowódca Grupy Rekonstrukcji Historycznej "Green Light".

Oflag 64 był wyjątkowym obozem dzięki determinacji samych jeńców, którzy starając się stawić czoło swej niedoli, uczynili dla siebie to miejsce bardziej znośnym, utrzymując wysoką dyscyplinę i morale. Przez ponad 18 miesięcy – od czerwca 1943 roku, kiedy to do Szubina przetransportowano pierwszą grupę 150 oficerów, do stycznia 1945 roku – więziono w Szubinie ponad 1500 oficerów Armii USA wziętych do niewoli na różnych frontach II wojny światowej. Byli wśród nich nie tylko doświadczeni żołnierze, absolwenci najlepszych Amerykańskich Uczelni Wojskowych (w tym West Point), ale też ale też osoby o ugruntowanych karierach w różnych zawodach. Wśród wielu jeńców Oflagu 64 jako godnych uwagi można wymienić:
  • Podpułkownika Johna H. Van Vlieta Jr. oraz kapitana Donalda B. Stewarta – którzy w maju 1943 roku zostali pod przymusem zabrani do Katynia. Po przyjeździe do obozu oficerowie prowadzili zakodowaną korespondencję z władzami USA w Waszyngtonie, doradzając informując ich o prawdzie – że Sowieci dokonali mordu Katyńskiego.
  • Podpułkownika Johna K. Watersa – zięcia Generała George’a S. Pattona, w latach 1964-64 w stopniu generała dowódcy Armia Pacyfiku Stanów Zjednoczonych.
  • Larry’eago Allena – korespondenta wojennego Associated Press, laureata nagrody Pulitzera z 1942 t., powojennego korespondenta AP w Warszawie.
  • Wrighta Bryana – zastępca redaktora “Atlanta Journal”, uhonorowanego Medal of Freedom w 1947  roku przez Generała Dwighta D. Eisenhowera.
  • Porucznika Craiga D. Campbella – aide-de-camp generała Dwighta D. Eisenhowera.
  • Podporucznika Amona G. Cartera Jr. – pochodzącego z prominentnej rodziny z Teksasu, podobnie jak jego ojciec, założyciel i pierwszy wydawca Fort Worth Star-Telegram, Carter Junior po wojnie był również wydawcą tej gazety o największym nakładzie na Południu Stanów Zjednoczonych.