23 cze 2017

The Priest Jan Klein Medal


The Priest Jan Klein Medal is an award given by the Szubin Cultural Society to social activists and figures who are active in cultural creativity, cultivation of regional traditions, as well as distinctive organizational and dissemination activity in the field of culture. This is the seventeenth year the medal has been awarded, previously to 32 people.


This year two new laureates have joined this group. The first laureate, canon Leszek Kroll, the parish priest of St. Vitus in the village Słupy, was recognized for his outstanding and long-lasting social activities promoting culture in rural areas. The second laureate, Dr. Mariusz Winiecki, a research scientist at the Institute of Technology at Casimir, the Great University in Bydgoszcz, was recognized for his persistent scientific activity propagating knowledge about Oflag 64 and other former P.O.W. camps located in Szubin during WWII. The presentation of the medals took place on June 8th, 2017 during a special ceremony at the Regional Public Library in Szubin.


The patron of the medal, Jan Klein, was born in 1885 in village Szwederowo (German: Schwederowo), currently an estate of the city of Bydgoszcz. He was a Catholic priest, librarian, museumologist and historian. His priestly ordination was received on January 30, 1910 in Poznan. In December 1920 he began working as an archivist in the Bydgoszcz City Hall. On April 1, 1921, with the approval of the City Council of Bydgoszcz, he began working in the city administration as a city librarian, with the title of archivist. Until July 31, 1921 he worked as a curator in the City Library and at the same time as deputy director. On July 1, 1923, he was entrusted with organizing the Municipal Museum with the title of director. In this position he turned out to be a good organizer, working primarily on organizing museum collections. In addition, he was involved in social work, working in Polish scientific societies.

Jan Klein

On January 27, 1926, he left the Bydgoszcz city administration. In 1928 he was appointed the rector of the presbytery in Chomętowo near Szubin, where he worked until the outbreak of World War II. On 5 November 1939 he was arrested by the Nazi-Germans. He was imprisoned in the camps in Szubin, then in Grupa (German: Gruppe) near Grudziądz and in Nowy Port (German: Neufahrwasser), district of Gdansk. In 1940 he was taken to the Nazi concentration camp in Sztutowo (Konzentrationslager Stutthof) and from there to Sachsenhausen-Oranienburg (Konzentrationslager Sachsenhausen), where he was tortured to death. He died on May 27th, 1940.

Memorial plaque on the wall of the church in Chomętowo.

© Mariusz Winiecki
Photos by Joanna Winiecka

Press Coverage (in Polish):
Regional Public Library (photos)
Diecezja Bydgoska
Pałuki (footage)

Gazeta Pomorska

More Press Coverage (in Polish):
Pałuki (article)

Gazeta Pomorska

About Jan Klein (in Polish)
Gazeta Pomorska
Wspominaj Bydgoszcz

PS: BTW, the message from former POW of Oflag 64, Donald Waful, sent on his 101st Birthday, Thx to Jefferson Waful



16 maj 2017

Stalag XXI-B, Oflag XXI-B oraz Oflag 64 w obiektywie delegatów Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża


Przed ponad rokiem Stephen Dando-Collins, autor “The Big Break: The Greatest American WWII POW Escape Story Never Told” podzielił się ze mną kolekcją fotografii Oflagu XXI-B i Oflagu 64 znalezionych w bibliotece audiowizualnej Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża w Genewie, które zamierzał zamieścić w swojej książce. Były to w zasadzie miniatury zdjęć, które wg opisu, miały być wykonane w obozie jenieckim w Szubinie podczas wizyt delegatów MKCK, ale nawet pomimo niewielkiego rozmiaru tych fotografii kilka z nich wydawało mi się być wykonanych w innych obozach. Nie miałem okazji widzieć tych zdjęć przedtem, więc poprosiłem o kopie wyższej rozdzielczości, żebym mógł bliżej się im przyjrzeć, spróbować zidentyfikować widniejące na nich budynki oraz podjąć dyskusję o poprawności ich opisu. Aktualnie kolekcja zdjęć znajdująca się w audiowizualnym archiwum MKCK pod adresem: avarchives.icrc.org ma już poprawione podpisy.

Według mojej najlepszej wiedzy delegaci MKCK w okresie między majem 1940 r. a październikiem 1944 r. odwiedzili obóz jeniecki w Szubinie, funkcjonujący w różnych okresach pod nazwą Stalag XXI B, Oflag XXIB czy Oflag 64, przynajmniej 16 razy. W archiwach MKCK znajdują się bowiem raporty datowane na 25. maja 1940 r. (Stalag XXIB),  30/31. lipca 1940 r. (Stalag XXIB), 21. listopada 1940 r. (Stalag XXIB, Schubin oraz Tur), 15/16. września 1941 r. (Oflag XXIB), 28. maja 1942 r. (Oflag XXIB), 25. września 1942 r. (Oflag XXIB), 25. listopada 1942 r. (Oflag XXIB), 25. marca 1943  r. (Oflag XXIB), 5. lipca 1943 r. (Oflag 64), 20. września 1943 r. (Oflag 64), 5. października 1943 r. (Oflag 64), 30. grudnia 1943 r. (Oflag 64), 8. marca 1944 r. (Oflag 64), 10. lipca 1944 r. (Oflag 64), 11. października 1944 r. (Oflag 64) oraz  23. października (Oflag 64). O treści poszczególnych sprawozdań będzie na pewno jeszcze okazja napisać w przyszłości, natomiast w tym artykule chciałbym przede wszystkim skupić się na wybranych fotografiach wykonanych podczas tych wizytacji.

Zarówno po wojnie, jak i już podczas pobytu jeńców w obozie, powstało kilka ogólnych planów obozu sporządzonych przez jeńców. Wiele z tych planów, zwłaszcza tych kreślonych po wojnie z pamięci, okazuje się być nie do końca poprawnymi. W rzeczy samej nie ma nic bardziej przydatnego do stworzenia takiego planu jak zdjęcie lotnicze. Swego czasu czytałem lotach zwiadowczych brytyjskiego wywiadu nad Szubinem wykonanych z Londynu w maju 1944 i zastawiałem się czy przypadkiem takie zdjęcie lotnicze nie spoczywa w którymś z archiwów. Prawie skutecznie zepsułem niespodziankę, którą chciał mi zrobić dzielący się ze mną swoimi znaleziskami Jan Daniluk, kiedy to na wieść o tym, że właśnie odbywa kwerendę w Archiwum Państwowm w Kew pod Londynem, zapytałem czy nie znalazł przypadkiem takiego zdjęcia. Można powiedzieć, że byłem prawie w siódmym niebie, kiedy usłyszałem, że właśnie TO zdjęcie trzyma w dłoniach i na nie patrzy. Moja ekscytacja sięgnęła zenitu, kiedy w środku nocy otrzymałem email z cennym załącznikiem. Z wielu powodów mogę żałować, że nie miałem kopii tego zdjęcia wcześniej, natomiast z pewnością idealnym pomysłem jest użycie jego także jako klucza do prezentowanych poniżej fotografii – otrzymanych dzięki uprzejmości Fanii Khan Mohammad z biblioteki audiowizualnej Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża w Genewie.

Plan Oflagu 64 narysowany na podstawie zdjęcia lotniczego wykonanego przez Wywiad Brytyjski. Budynki oznaczone na czerwono już nie istnieją, zaś budynki oznaczone na zielono stoją na swoim miejscu, lecz przez lata powojenne były przebudowywane. Na podstawie kilku różnych zdjęć z epoki, można stwierdzić, że w po drugiej stronie ulicy znajdowały się kiedyś co najmniej dwa stawy rybne – jeden z nich oznaczono kolorem niebieskim (‘fish pond’) i tylko ten pozostał w okresie Oflagu 64 – zimą 1944 jeńcy zorganizowali na nim lodowisko, drugi istniał mniej więcej z miejscu budynków (25) i (26), co widać na zdjęciu H. Na powyższym planie nie zostały zaznaczone wewnętrzne ogrodzenia z drutu kolczastego czy widoczne w południowo-zachodniej części zasieki. Wewnątrz obozu w różnych okresach wydzielone strefy niedostępne dla jeńców, na przykład budynek (8), w którym mieszkali jeńcy sowieccy był odseparowany od reszty budynków, z kolei na przykład kaplica (6) była niedostępna dla jeńców "w okresie pilotów RAF", ze względu na podejmowane z niej próby ucieczek. Nie zostały oznaczone także inne miejsca, jak ogrody czy tereny rekreacyjne (boiska sportowe) czy dziedzińce, na których odbywały się apele. Warto zwrócić też uwagę, że obóz miał tylko cztery wieżyczki strażnicze.

Klucz do planu: (1) – główna brama obozu; (2) – wewnętrzna brama; (3) – szpital, prysznice; (4) – tzw. "Biały Dom": kuchnia, jadalnia, biblioteka, teatr - zanim został przeniesiony do baraku (9); (5) – dom komendanta obozu; (6) – kaplica; (7) – szkoła, również poczta i tzw. giełda czy sklep – tj. miejsce, w którym jeńcy handlowali wymiennie towarami z paczek żywnościowych, w okresie Oflagu XXIB - kwatera starszego oficera obozu, (8) – w połowie przez pewien czas barak dla jeńców sowieckich, później magazyn paczek z Czerwonego Krzyża; (9) – teatr, siłownia; (10) – baraki 3A & 3B; (11) – baraki 8A & 8B; (12) – baraki 9A & 9B; (13) – baraki 6A & 6B; (14) – baraki 7A & 7B; (15) – stodoła (używana jako magazyn), ale w okresie Oflagu XXI-B też barak dla ordynansów; (16) – barak dla ordynansów; w czasie Oflagu XXI-B – magazyn konserw, w części kuchnia, oraz tzw. “foodacco” (tak jeńcy angielscy nazywali sklep, w którym organizowali handel wymienny towarami z paczek żywnościowych; (17) – warsztaty, zaopatrzenie, krawiec, szewc, stolarz; (18) – pompownia, magazyn pościeli i naczyń; (19) – zachodnia publiczna latryna; (20) – wschodnia publiczna latryna; (21) – szklarnia; (22) – stróżówka; (23) – tylna brama; (24) – budynki administracji oraz areszt; (25) – baraki dla strażników; (26) – garaże; (27) – szopa na narzędzia.

Klucz do fotografii: na planie żółtymi kółkami z literami od A do N zaznaczono przybliżone miejsce wykonania zdjęć, przy czym strzałka oznacza kierunek, którym fotograf wykonywał zdjęcie. W większości przypadków próbowałem wykonać podobne ujęcia ukazujące współczesny stan otoczenia, choć czasem ze względu na inne ukształtowanie terenu, zmiany w zabudowie czy bujną roślinność nie zawsze było możliwe wykonanie identycznego ujęcia.

A: (lewe) Wg oryginalnego opisu – Stalag XXI-B, wizyta delegata MKCK  Dr. Pierre’a Descoeudresa, 31 lipca 1940 r. (sygnatura zdjęcia: V-P-HIST-01725-05; również: V-P-HIST-02274-03); (prawe) współczesne ujęcie w podobnym kierunku.

Dr. Pierre Descoeudres (razem z niemiecki oficerem) stoi przy białym namiocie przylegającym do baraku (8). W początkowym okresie wojny jeńcy mieszkali w namiotach, baraki (11)-(14) jeszcze nie istniały – zostały zbudowane siłami jeńców później w okresie 1941-42. W tle widać budynek znany jeńcom jako “Biały Dom” (4), po lewej stronie widać fragment innego namiotu, prawdopodobnie wolnostojącego. Zdjęcie wykonano z podwyższenia, na które prowadziły drewniane prowizoryczne schody. Na pierwszym planie widać także oplecioną drutem kolczastym poręcz tych schodów. Wniesienie to i schody można dostrzec na innym zdjęciu wykonanym z przeciwnej strony, dodanym w ostatnim czasie do artykułu o Francuskim Stowarzyszeniu Pamięci Oflagów IID–IIB–XXIB. Tamże, na czwartym z kolei zdjęciu widać główny dziedziniec obozu, barak (8) po lewej stronie oraz baraki (9) i (10) w tle. Wspomniane schody znajdowały się na prawo od baraku (10).


B i C: (górne i dolne lewe) Wg oryginalnego opisu – wizyta delegata MKCK  Dr. Pierre’a Descoeudresa, 31 lipca 1940 r. (sygnatura zdjęć odpowiednio: V-P-HIST-01725-02, V-P-HIST-01725-01, V-P-HIST-01724-06; (dolne prawe) współczesne ujęcie w podobnym kierunku.

Dr. Pierre Descoeudres z niemiecką obsługą obozu oraz jeńcami stoją na podwórku Domu Komendanta (5). Budynek ten znajdował się poza drutem kolczastym. Fragment oryginalnego ogrodzenia ze splotem z drutu kolczastego wciąż znajduje się w miejscu (C), z którego wykonano to zdjęcie.

Wg oryginalnego opisu – Stalag XXI B. Jeńcy angielscy. Suszenie prania, 31 lipca 1940 r. (sygnatura zdjęcia: V-P-HIST-01245-03).

Nie jest mi znana dokładna lokalizacja tego namiotu. Nie potrafię też powiedzieć, ile było takich namiotów w obrębie obozu. Na zdjęciu wykorzystanym na okładce książki "The Big Break: The Greatest American WWII POW Escape Story Never Told" na pierwszym planie znajduje się budynek publicznej latryny zlokalizowanej we wschodniej części obozu (19) oraz dalej na drugim planie podobny namiot jest widoczny w okolicy prawdopodobnie późniejszego baraku (14).

D: (lewe) Wg oryginalnego opisu  – Stalag  XXI B. Obozowa kaplica, 31 lipca 1940 r. (sygnatura zdjęcia: V-P-HIST-01245-03); (prawe) współczesne ujęcie w podobnym kierunku.

 
E: (lewe) Wg oryginalnego opisu – Stalag  XXI B, barak murowany przez polskiego robotnika, 31 lipca 1940 r. (sygnatura zdjęcia: V-P-HIST-01284-01); (prawe) współczesne ujęcie w podobnym kierunku.

Wschodnia publiczna latryna (20) budowana przez polskiego murarza. „Biały Dom” (4) znajduje się dokładnie za tym budynkiem, na zdjęciu widoczny również daleko w tyle budynek niemieckiej administracji obozu (24) zlokalizowany po drugiej strony ulicy. Budynek (20) od kilkunastu lat już nie istnieje, ale w miejscu, gdzie stał, wciąż pozostał fragment jego fundamentów.

F: (lewe) Wg oryginalnego opisu – Stalag XXI B. Angielscy jeńcy oczekują na posiłek, 31 lipca 1940 r. (sygnatura zdjęcia: V-P-HIST-01523-02); (prawe) współczesne ujęcie w podobnym kierunku.
 
G: (lewe) Wg oryginalnego opisu – Stalag XXI B. Angielscy jeńcy wojenni, wydawanie posiłku, 31 lipca 1940 r. (sygnatura zdjęcia: V-P-HIST-01522-05); (prawe) współczesne ujęcie w podobnym kierunku.

Również w okresie Oflagu 64 kuchnia zlokalizowana była w dużym pomieszczeniu w piwnicy “Białego Domu” (4), ale według wielu źródeł kuchnia znajdowała się również w zachodniej części budynku (16).

H: (wyżej) Wg oryginalnego opisu –  Stalag XXI B. Widok dziedzińca obozowego z jeńcami angielskimi, 31 lipca 1940 r. (sygnatura zdjęcia: V-P-HIST-01499-01); (niżej) współczesne ujęcie w podobnym kierunku.

Fotografię tę wykonano z okna obozowego szpitala (3) i jest na niej widoczny fragment baraku (8), który w okresie Oflagu 64 był odgrodzony i zamieszkiwali go jeńcy sowieccy. Jak widać na zdjęciu budynek (24) po drugiej stronie ulicy był w tym czasie w trakcie budowy. Warto zwrócić uwagę na miejsce oznaczone pomarańczową strzałką – nie istniały jeszcze w tym czasie budynki (25) oraz (26), natomiast w ich przyszłym miejscu znajduje się staw. Nie jest to jednak ten sam staw oznaczony na powyższym zdjęciu lotniczym. Inaczej w tym czasie wyglądała również główna brama obozu. Nie było jeszcze stróżówki i dodanego później w 1943 r. odgrodzonego terenu z drugą wewnętrzną bramą.

I: (lewe) Wg oryginalnego opisu –  Stalag XXI B. wizyta delegata MKCK  Dr. Pierre’a Descoeudresa, 31 lipca 1940 r. (sygnatura zdjęcia: V-P-HIST-01724-09); (prawe) współczesne ujęcie w podobnym kierunku (2013).

Dr. Pierre Descoeudres w towarzystwie niemieckiej obsługi obozu oraz jeńców stoi przed budynkiem obozowego szpitala (3). W jednym z okien szpitala widoczni obozowi lekarze.

J: Wg oryginalnego opisu –  Oflag XXI B. Jeńcy francuscy gotują w kuchni polowej, 25 września 1942 r. (sygnatura zdjęcia: V-P-HIST-01525-01).

Nie jestem w stanie rozpoznać mundurów jeńców, ale w okresie mod września 1942 r. do kwietnia 1943 r. Oflag XXI B był obozem przeznaczonym głównie dla pilotów RAF. Oficerowie Francuscy przebywający w Szubinie przed nimi zostali przeniesieni do innego obozu (Oflag IID). Mam jednak świadomości, że wg raportu Friedricha i Lehnera z dnia 25/09/1942 w obozie znajdowało się 548 Brytyjczyków, w tym głównie Anglików i Szkotów oraz także kilkunastu Francuzów, Polaków i Czechów. Fotografię wykonano w pobliżu ogrodzenia równoległego do ulicy - wówczas imienia Adolfa Hitlera. Mieszkańcy Szubina z pewnością dostrzegą też w tle las "Wesółka".

K: Wg oryginalnego opisu –  Stalag XXI B. Jeńcy francuscy gotują w kuchni polowej, 25 września 1942 r.  (sygnatura zdjęcia: (V-P-HIST-01525-09).

Podobnie jak w przypadku zdjęcia J mam wątpliwość, czy opis dot. jeńców francuskich jest poprawny. Zdjęcie to wykonano pomiędzy budynkiem (16) a drewnianą stodołą (15). Barak (14) jest widoczny po prawej stronie oraz dalej w tle, oznaczona numerem (21), szklarnia.

L: (wyżej) Wg oryginalnego opisu – Oflag XXI B. Widok ogólny na obóz jeniecki, 25 września 1942 r.  (sygnatura zdjęcia: V-P-HIST-02289-04); (niżej) współczesne ujęcie w podobnym kierunku. 

Zdjęcie to ukazuje ogród, który znajdował się w sąsiedztwie terenu rekreacyjnego. Na zdjęciach tych pokazane są baraki (11) i (12) oraz wykonane wczesną wiosną 2017 zdjęcie ruin baraku (12) w oddali, podczas w gdy barak (11) znajdował się mniej więcej za linią kwitnących drzew.

M: Wg oryginalnego opisu – Oflag 64. Wizyta delegata MKCK, Dr. Mayera, 10 lipca 1944 r (sygnatura zdjęcia: V-P-HIST-01769-29).

Na zdjęciu wykonanym na tle budynku obozowego szpitala (3) stoją od lewej: Starszy Oficer Obozu Col. Thomas Drake, delegat MKCK Dr. Meyer, Lt. Col. William Schaeffer, Lt. Col. John Waters i Major Merle Meacham.

N: Wg oryginalnego opisu – Oflag 64. Widok ogólny, 10 lipca 1944 r (sygnatura zdjęcia: V-P-HIST-E-00444).

Fotografię wykonano na terenie rekreacyjnym obozu. Na zdjęciu widoczne są: barak (14), stodoła (15) oraz szklarnia (21). Amerykańscy jeńcy grają w baseball.

Specjalne podziękowania dla Stephena Dando-Collinsa, Fanii Khan Mohammad z biblioteki audiowizualnej Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża w Genewie, Elodie Caldwell oraz Janowi Danilukowi.

© Mariusz Winiecki


12 maj 2017

Stalag XXI-B, Oflag XXI-B and Oflag 64 as seen by the ICRC visitors


About a year ago, Stephen Dando-Collins, the author of “The Big Break: The Greatest American WWII POW Escape Story Never Told” shared with me the collection of Oflag XXI-B and Oflag 64 photos he discovered at the International Red Cross Photo Library in Geneva and considered for use in his book. These were the thumbnails of the ICRC photographs, which according to the captions would have been taken in Szubin, but despite the small size several of the photographs it seemed to me that some were not necessarily taken in Szubin. I hadn’t seen these photos before, so I asked the ICRC Photo Library for the higher resolution copies to better recognize the site of the camp and to discuss which ones were in fact taken in Szubin, and which were not. It wasn’t a hard task in general, at least for a Szubin-based researcher. The collection of images is now available online with corrected captions – have a look at ICRC audiovisual portal avarchives.icrc.org.

I am aware that the ICRC representatives made at least 16 visits to Stalag XXI B, Oflag XXIB  and Oflag 64 in Szubin (Schubin, Altburgund), taking place between May 1940 and October 1944. The ICRC archive has reports dated 25th May 1940 (Stalag XXIB),  30-31st July 1940 (Stalag XXIB), 21st November 1940 (Stalag XXIB, Schubin and Thure), 15-16th September 1941 (Oflag XXIB), 28th May 1942 (Oflag XXIB), 25th September 1942 (Oflag XXIB), 25th November 1942 (Oflag XXIB), 25th March 1943 (Oflag XXIB), 5th July 1943 (Oflag 64), 20th September 1943 (Oflag 64), 5th October 1943 (Oflag 64), 30th December 1943 (Oflag 64), 8th March 1944 (Oflag 64), 10th July 1944 (Oflag 64), 11th October 1944 (Oflag 64) and 23rd October  (Oflag 64). The content of particular reports will be the subject of different articles in the future. In this article some photographs taken during these visits are presented with additional commentary.

Several sketches of the ground plan of the camp were created by POWs while in camp and after the war. Many of them, especially those drawn from memory, have appeared inaccurate. There is, however, nothing more accurate for creating the proper ground plan of the POW camp than the aerial photograph. After reading in one of the books about the photographic flights ordered over Szubin from London in May 1944, I wondered for years if such an aerial photograph might exist. I almost spoiled the surprise from Jan Daniluk with a question about such a photograph, when I learned that he had been digging in The National Archives of the UK government in Kew. I was simply in heaven hearing that he was actually holding it in his hands and was looking at it. My excitement was even greater when, in the middle of night, Jan shared the photograph with me. There are many reasons I regret not having seen it before, but there won’t be a better purpose for it than using it as a key to the photographs presented below – all Courtesy of the International Council of the Red Cross, Geneva.

The ground plan of Oflag 64 drawn based on the aerial photograph taken by British intelligence. The buildings marked in red don’t exist anymore, while buildings marked in green still exist but were rebuilt through the years after the war. Regarding various photos I’ve seen, there were at least 2 fish ponds behind the Kommandantur outbuildings, but only one remained during the Oflag 64 era, and was used by POWs for skating in the winter of 1944. On the above ground plan the inner compounds are not marked, which usually were the subject of change between 1939 and 1945, e.g.: Russian POWs compound including building 8, the chapel compound – forbidden to pass during RAF pilots Oflag XXI-B era. Also the gardens and recreational areas, and the roll call areas are not marked.

Key to the ground plan: (1) – Main gate; (2) – Inner gate; (3) – Camp hospital, Showers; (4) – The White House: barracks, mess hall, kitchen, library, theater (before moving it to (9) and during Oflag XXI-B); (5) – Commandant house; (6) – Catholic chapel; (7) – School, used to be PX and Mart, during Oflag XXI-B era – SBO office; (8) – Russian POWs barrack in half and the Red Cross parcel storage in other half; (9) – Theater Barrack; (10) – Barracks  3A & 3B; (11) – Barracks 8A & 8B; (12) – Barracks 9A & 9B; (13) – Barracks 6A & 6B; (14) – Barracks 7A & 7B; (15) – Barn (Storeroom), during Oflag XXI-B era – barrack for orderlies; (16) – US enlisted POWs (orderlies); during Oflag XXI-B era – Tin store, in part cook house and “foodacco” (mart); (17) – Workshops, supply house, tailor, shoemaker (cobbler), carpenter; (18) – Pump house, linen and utensil store; (19) – Western mass latrine; (20) – Eastern mass latrine; (21) – Greenhouse; (22) – Gate house; (23) – Rear gate; (24) – Administration building (Kommandantur) and cooler (solitary confinement cell block); (25) – German guards barrack; (26) – Garage; (27) – Shed.

Key to the photographs: the particular photographs are marked with letters A to N and the approximate location of the photographer is marked on the ground plan with yellow arrows showing the direction the photographer looked at. In most cases I tried to take present-day photos standing in the same place the original ICRC photographer did, but unfortunately, because of the trees and lush vegetation, as well as changes in the urban structure of the former camp site, duplicating the same view wasn't possible.

A: (left) According to original caption – Stalag XXI-B, visit of the delegate ICRC  Dr.Pierre Descoeudres, 7/31/1940 (V-P-HIST-01725-05; V-P-HIST-02274-03); (right) approximate present-day view.

Dr. Pierre Descoeudres (together with German officer) stands by the white tent adjoining the barrack (8). POWs lived in tents in the early stages of the war, when barracks 11-14 did not yet exist – these were built later in 1941-42. Behind the building known as "The White House", marked with the number (4) and on its left, a piece of another white tent standing alone can be seen. The original photograph was taken from the land elevation; the barbed-wire-wrapped wooden handrails are in the foreground. The photograph taken from the opposite direction was recently added to the article introducing the The French Association of Oflags IID-IIB-XXIB. In the forth photograph of this article, the central courtyard of the POW camp in those days shows barrack (8) on the left and barracks (9) and (10) in the background. On the right from the barrack (10) the wooden stairs leading to the land elevation can be clearly noted.


B and C: (upper and lower left) According to original caption – Stalag XXI-B, visit of the delegate ICRC Dr. Pierre Descoeudres, 7/31/1940 (V-P-HIST-01725-02, V-P-HIST-01725-01, V-P-HIST-01724-06; (lower right) approximate present-day view.

Dr. Pierre Descoeudres together with German servicemen and POWs stand at the backyard of the Commandant’s house (5). The German Comandant’s house was outside the barbed wire fence. A piece of original barbed wire can still be seen at point (C) where the original photograph was taken.

According to original caption – Stalag XXI B, English prisoners of war camp. Drying the laundry, 7/31/1940 (V-P-HIST-01245-03).

The exact location of this particular tent in unknown. It is also unknown how many such tents were in the camp. The photo used for the book's cover of "The Big Break: The Greatest American WWII POW Escape Story Never Told" shows the communal latrine building (19) and one such tent is visible far in the background, perhaps at the later location of barrack (14).

D: (left) According to original caption – Stalag  XXI B English prisoners of war camp. Camp church, 7/31/1940 (V-P-HIST-02273-01); (right) approximate present-day view.

 
E: (left) According to original caption – Stalag  XXI B, Hut's building by Polish workers, 7/31/1940 (V-P-HIST-01284-01); (right) approximate present-day view.

The eastern mass latrine (20) being built by Polish workers. The White House (4) is behind, and the German administration building (24) across the street can be seen far in the background. The building (20) does not exist anymore, but remains of the buildings’ foundations are still noticeable.

F: (left) According to original caption – Stalag XXI B. The English prisoners of war are waiting to eat, 7/31/1940 (V-P-HIST-01523-02); (right) approximate present-day view.
 
G: According to original caption – Stalag XXI B. English prisoners of war, food distribution, 7/31/1940 (V-P-HIST-01522-05); (right) approximate present-day view.

Also in Oflag 64 the kitchen was situated in the large room under the 'The White House' (4), but according to various sources the cookhouse was also located in the western part of building (16).

H: (upper) According to original caption – Stalag XXI B. View of the camp yard with English prisoners of war, 7/31/1940 (V-P-HIST-01499-01); (lower) approximate present-day view.

This photograph was taken from the window of the camp hospital (3) and part of barrack (8) is seen, which during the Oflag 64 era, was used for Russian POWs and was fenced off. The German administration building (24) across the street was under construction at the time. Note the part of the photo marked with the orange arrow – the German guards barrack (25) and garages (26) didn't exist yet. Another fishing pond can also be seen, which is not the same one visible in the aerial photograph taken by British intelligence. Also the gate was different in those days, without the gate house and the inner gate and the compound added later around 1943.

I: (left) According to original caption – Stalag XXI B Visit of the delegate ICRC  Dr. Descoeudres, 7/31/1940 (V-P-HIST-01724-09); (right) approximate present-day view (2013).

Dr. Pierre Descoeudres in the company of German camp personnel and POWs standing in front of the camp hospital (3). The camp doctors can be seen in one of hospital windows.

J: According to original caption – Oflag XXI B, The French officers prisoners of war are cooking outside, 9/25/1942 (V-P-HIST-01525-01).

I’m unable to recognize the uniforms of the POWs, but between September 1942 and April 1943 Oflag XXI B was the POW camp for British RAF officers. The French officers who occupied Oflag XXI B were moved to another camp, before the arrival of British officers. However I'm aware that on 25/09/1942 the camp was visited by Mr. J.E. Friedrich and Mr. Lehner, and according to their report the strength of the camp was 548 Britishers consisting of 440 English, Scottish including a few French, Poles and Czechs. The photograph was taken by the barbed wire parallel to Adolf Hitler Strasse. The local residents of Szubin will easily recognize the forest called "Wesółka" in the background, which was a place of rest and recreation for the local community.

K: According to original caption – Oflag XXI B, French officers POW doing their cooking on a shakedown stove, 9/25/1942 (V-P-HIST-01525-09).

This photograph was taken between building (16) and barn (15). Barrack (14) can be seen on the right and also the green house (21) in the background.

L: (upper) According to original caption – Oflag XXI B, war prisoners camp. Global view, 9/25/1942 (V-P-HIST-02289-04); (lower) approximate present-day view.

This photograph was taken at the garden site from the recreational area. Barracks (11) and (12) are visible and in the most recent photo the existing ruins of barrack (12) are still visible, while behind the blooming trees in line, barrack (11) is missing.

M: According to original caption – Oflag 64, Visit of the delegate ICRC, Dr. Mayer, 7/10/1944, (V-P-HIST-02289-04).

In the photograph taken in the front of the camp hospital (3) from left are: Senior American Officer Col. Thomas Drake, ICRC delegate Dr. Meyer, Lt. Col. William Schaeffer, Lt. Col. John Waters and Major Merle Meacham.

N: According to original caption – Oflag 64, Global view, 7/10/1944 (V-P-HIST-E-00444).

This photograph was taken at the recreational area. Barrack (14), the barn (15) and the green house (21) are seen. The American POWs are playing baseball at the recreational area.

Very special thanks to Stephen Dando-Collins, Fania Khan Mohammad from ICRC Photo Library, Elodie Caldwell and Jan Daniluk.

© Mariusz Winiecki