7 paź 2015

Oflag 64 timeline – June/July 1943


There is not much information available in the War Diaries of former Oflag 64 POWs or in other published books that recreate a detailed timeline of the first weeks in the camp. One of the entries in Lt. Col. John Waters’ War Log dated June 9th notes the arrival of 149 Americans. It refers to the second group of Prisoners of War which arrived in Szubin from Oflag IX A/Z In Rotenburg mentioned in one of the earlier entries: “Roads to Oflag 64 – Arrival of the first groups of American POWs at Szubin”.


1st Lt. O. L. “Brad” Bradford and 2nd Lt. John Glendinning also mentioned the celebrations of Independence Day '43. Brad wrote (7/4/43): “Quite nice program for 4th of July – our first memorial service in the chapel. Fairly good chow (for a change) ball games and a program in the evening in the mess hall”, whereas John noted (July 4) – “Celebration -- taps brought back memories. Had never appreciated its doleful notes now heavy with wreaths of remembrance. Good dinner. Had saved up food”.

On the next day (July 5) John Glendinning acknowledged:  “Swiss came. Germans did not send telegram to Switz for food as they claim to have done”. More space should have been devoted to this comment.

There were five official visits of the Swiss Legation in charge of American interests in Oflag 64. The first and the second were by Fred O. Auckenthaleron July 5th, 1943 and September 20th, 1943 respectively. The third and fourth visits were on December 30th, 1943 and March 24, 1944 by Walter Broun.  The fifth was on October 23rd, 1944 by Albert A. Kadler. There were also official visits by Red Cross and YMCA personnel, but these will be described later.


In his report, Fred O. Auckenthaler recorded on the occasion of this first visit that there were 211 prisoners in the camp, of which 191 were American officers, including eight doctors, one dentist, and one chaplain; and 38 enlisted men, 18 of whom were British soldiers. From his report we can learn that at the beginning Americans used only the large cement building, where officers were quartered 4-6 or 8 to a room, depending upon rank, while junior officers were quartered dormitory style, 24 to a room. The orderlies were at this time billeted in the infirmary, which restricted the available bed space to one room.

Further, the representative of the Swiss Legation describes the sanitary facilities as poor and in disrepair, without a needed sewer system. The next paragraph of the report corresponds more closely with John’s note – Americans, who were cooking for themselves, had not received the Red Cross parcels yet, which were needed to supplement the small food ration. The Swiss Representative arranged for the Red Cross parcels from the British Senior Officer of the neighboring camp to be obtained. One can also learn that the clothing situation was very bad and that many officers were given British uniforms while at another camp, because the German Government had issued no clothing for them. Germans also did not provided much for the canteen which had very limited supplies.

Finally Auckenthaler mentions that recreation activities had been started, but there was very little equipment available. Americans were also restricted in that a portion of the camp was marked “out-of-bounds” as a security measure.

On July 10th John Waters briefly noted – “Attack on Sicily” and in John Glendinning’s diary a related entry, dated July 11th, can be found: “Little polish painter ran back and forth in front of building as he promised to do if an invasion occurred”, which gives a picture of how Americans interacted and cooperated with local citizens of Altburgund.

 
On July 28th Waters wrote: “Discovered RAF Tunnel”. It is not known which one, because according to Harry Day, the participants in the Great Escape from Stalag Luft III and also in the escape from Schubin (March 5th/6th, 1943) they had six major tunnels under way in Oflag XXIB and also several so-called ‘blitz tunnels’ which had been developed by RAF pilots.


The discovery of the tunnel probably caused the immediate Gestapo visit to the camp, as mentioned by John Glendinning on July 29th. But the most priceless is his additional comment reflecting, as I guess, the overall attitude of the majority of POWs in the camp in relation to their captors. He wrote: “Proper decorum and non-asbestos paper make it impossible for me to give a candid openness of those unworthy ignobles”.

For better understanding of his father's sense of humor, the additional comment was provided by John's son, David Glendinning: “Dad's diary entry was a bit of sarcastic humor. He is saying, essentially, that because it would be improper for him to write using offensive language (which would violate proper 'decorum'), and because the paper he is writing on is not fire-proof (the use of the words "asbestos-paper" here meaning that his words for the Gestapo would be "incendiary" – strong and harsh and might, due to their power, cause the paper itself to go up in flames!) he cannot really say what's actually on his mind to properly describe them (the Gestapo)”.

References:
  • Transcript of War Log of 2nd Lt. John H. Glendinning available in “Sketches of lives of Kriegies in Oflag 64” (Thanks to Cynthia Burgess).
  • Memories of 1st Lt. O. L. “Brad” Bradford: "The Way It Was" available at www.oflag64.us.
  • Scan of Lt. Col. John Waters War Log (Thanks to James Sudmeier).
  • Sydney Smith, Wings' Day, 3rd edition by Pan Books Ltd., London, 1970.
  • Special thanks to David Glendinning for his comment regarding his father's diary entry.

Any additions, suggestions, corrections, or comments regarding Oflag 64 timeline are welcome.

© Mariusz Winiecki

6 paź 2015

Kalendarium Oflagu 64 - czerwiec/lipiec 1943


Nie ma zbyt wiele wpisów w znanych mi pamiętnikach byłych jeńców Oflagu 64 czy szczegółowych informacji w dostępnych publikacjach książkowych, na podstawie których można by odtworzyć pierwsze tygodnie życia amerykańskich oficerów w obozie. Jeden z wpisów w dzienniku podpułkownika Johna Watersa z datą 9 czerwca informuje o przybyciu grupy 149 Amerykanów. Była to wspomniana we wpisie „Roads to Oflag 64 – w drodze do Oflagu 64” grupa jeńców przytransportowanych z Oflagu IX A/Z w Rotemburgu.


Także opisane już wcześniej obchody Dnia Niepodległości  ’43 utrwalili w swoich pamiętnikach porucznik Otis “Brad” Bradford oraz podporucznik John Glendinning. Brad napisał (4/7/43) – „Całkiem ciekawy program obchodów 4 lipca – nasze pierwsze nabożeństwo poświęcone pamięci [poległych towarzyszy broni] w kaplicy. Dość niezła wyżerka (dla odmiany) rozgrywki w piłkę i wieczorny program okolicznościowy w mesie”, John zaś zanotował (4 lipca) – „Uroczystości -- capstrzyk [sygnał ku czci poległych] przywołał wspomnienia – nigdy bardziej jak teraz nie doceniałem jego rzewnej melodii i wieńców pamięci. Dobra kolacja. Zachowałem trochę jedzenia”.

Następnego dnia (5 lipca) John Glendinning oznajmił: „Przyjechał Szwajcar. Okazuje się, że Niemcy, przeciwnie jak twierdzili, nie wysłali telegramu z prośbą o żywność”. Tej notatce warto poświęcić więcej miejsca.

Łącznie w Oflagu 64 miało miejsce 5 oficjalnych wizyt szwajcarskiego wysłannika reprezentującego amerykańskie interesy: pierwsza i odpowiednio druga miały miejsce 5. lipca 1943 roku i 20. września (był to Fred O. Auckenthaler), kolejne trzecia i czwarta – 30. grudnia 1973 i 24. marca 1944 (Walter Brown) oraz ostatnia, piąta – 23. października 1944 (Albert A. Kadler). Miały miejsce również wizyty przedstawicieli z Czerwonego Krzyża oraz YMCA (Związek Chrześcijańskiej Młodzieży Męskiej), ale te zostaną opisane później.

Sporządzony przez Auckenthalera raport z pierwszej wizyty donosi, że w obozie przebywa 211 jeńców, z czego 191 to amerykańscy oficerowie, w tym 8 lekarzy, 1 dentysta i 1 kapelan; oraz 38 żołnierzy o stopniu poniżej rangi oficera, z czego 18 to Brytyjczycy. Dowiadujemy się również, że zamieszkały przez jeńców jest jedynie duży murowany budynek, w którym oficerowie w zależności od rangi są zakwaterowani w pokojach po 4-6. lub 8., zaś podoficerowie są zakwaterowani niczym w bursie, po 24. w pokoju. Ordynansi w tym czasie spali w budynku szpitala, co zawężało liczbę łóżek dostępną dla chorych do jednej sali.



Dalej opisuje on warunki sanitarne jako słabe – toalety zniszczone i nie ma szamba. Informacja zawarta w kolejnym nawiązuje niejako do przytoczonej powyżej notatki Johna – „Posiłki przyrządzają Amerykanie, racje są małe i zachodzi potrzeba uzupełniania ich zawartością paczek żywnościowych z Czerwonego Krzyża. Na chwilę obecną jednak takich nie dostarczono. Możliwe było jedynie otrzymanie paczek z Brytyjskiego Czerwonego Krzyża dzięki uprzejmości jego brytyjskiego komendanta (BSO, Brytyjskiego Starszego Oficera) z sąsiedniego obozu. Było także kilka skarg związanych z działaniem wentylacji w kuchni zlokalizowanej w piwnicy jednego z budynków. Obiecano zaradzić temu problemowi. Bardzo źle wygląda sytuacja z odzieżą. Wielu oficerów otrzymało brytyjskie mundury w poprzednim obozie. Niemiecki rząd nie dostarczył żadnej odzieży. Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża został o tym poinformowany. Kantyna jest bardzo słabo zaopatrzona”.

Dalej Auckenthaler wspomina, że w obozie prowadzone są zajęcia rekreacyjne pomimo bardzo ograniczonej ilości odpowiedniego wyposażenia oraz o tym, że Amerykanie zostali ograniczeni w ten sposób, że nie mogą poruszać się po części terenu obozu odgrodzonej i oznaczonej napisem „wstęp wzbroniony” ze względu na środki bezpieczeństwa.

10. lipca John Waters krótko wspomniał – „Inwazja na Sycylię” [10.VII.1943 r. rozpoczęło się lądowanie aliantów na Sycylii, które zakończyło panowanie reżimu faszystowskiego we Włoszech].


W dzienniku Johna Glendinninga, z data 11. lipca można znaleźć powiązaną notatkę: „Mały polski malarz biegał tam i z powrotem z przodu budynku, jak obiecał zrobić, jeśli inwazja się rozpocznie.”, co daje również pogląd na to w jaki sposób Amerykanie porozumiewali się w lokalną ludnością okupowanego Szubina.

Pod koniec miesiąca, 28. lipca, Waters napisał: „Odkryliśmy tunel pilotów RAF-u”. Nie wiadomo który, ponieważ według Harry’ego Day’a, uczestnika oryginalnej „Wielkiej Ucieczki” ze Stalagu Luft III w Żaganiu oraz ucieczki z Szubina (5/6 marca 1943 r.), w Oflagu XXIB, piloci RAF-u kopali jednocześnie 6 większych tuneli i kilka tzw. krótkich tuneli (‘blitz tunnels’).


Odkrycie jednego z tuneli spowodowało prawdopodobnie wizytę Gestapo w dniu następnym, o czym wspomina John Glendinning we wpisie z datą 29. lipca. Najbardziej bezcenny jest jednak rozbrajający komentarz, który zapewne odzwierciedla powszechny stosunek Amerykańskich jeńców do Niemców: „Należyta przyzwoitość i nieognioodporny papier uniemożliwiły mi szczerą otwartość wobec tych nic nie wartych nikczemników”.

Sarkastyczne poczucie humoru tego niełatwego do bezpośredniego przetłumaczenia wpisu pomaga nam zrozumieć syn Johna, David Glendinning, w szczególności w kontekście użytego określenia – „non-asbestos paper”. Nie tylko dobre maniery powstrzymały jego ojca przed zapisaniem w mocnych i ostrych słowach tego, co miał naprawdę na myśli pisząc o wizycie Gestapo, ale również fakt, że papier, na którym pisze nie jest ognioodporny. „Non-asbestos paper” oznacza tutaj „nieognioodporny” w tym znaczeniu, że gdyby jego dziennik dostał się w ręce Gestapo, co było bardzo prawdopodobne podczas przeszukiwania obozu, mógłby okazać „bombą zapalającą”, a on za taki zbyt szczery wpis mógłby zostać potraktowany jako wichrzyciel.

Źródła:
  • Transkrypcja dziennika wojennego podporucznika Johna H Glendinninga zamieszczona w "Sketches of lives of Kriegies in Oflag 64" - wspomnieniach jeńców Oflagu 64 skompletowanych na dorocznym spotkaniu w Newport, Rhode Island, 1997 (podziękowania za udostępnienie dla Cynthii Burgess ).
  • Wspomnienia porucznika Otisa Bradforda: "The Way It Was" dostępne na stronie internetowej The Oflag 64 Association.
  • Skan dziennika wojennego podpułkownika John Waters (podziękowania za udostępnienie dla Jamesa Sudmeiera).
  • Sydney Smith, Wings' Day, Wyd. Pan Books Ltd., London, 1970.
  • Podziękowania dla Davida Glendinninga za komentarz wyjaśniający słowa jego ojca.
© Mariusz Winiecki
Copyright © for the Polish translation by Mariusz Winiecki

27 wrz 2015

Wspomnienia Sidney‘a Thala - Część 3: "Gromkie powitanie"


Omawialiśmy możliwości ucieczki i udało nam się uciec, czworgu z nas, w trakcie transportu z Oflagu 7B do Oflagu 64. Wyskoczyliśmy z okna pociągu na ostatniej stacji przed Poznaniem. Niestety, byłem ostatnim w kolejności i odłączyłem się od pozostałych. Zostali oni złapani następnego dnia, ja zaś mogłem cieszyć się wolnością 3 dni dłużej, zanim też zostałem ponownie złapany. Od pewnego Polaka w podeszłym wieku otrzymałem pomoc. Nakarmił mnie i ukrył, a nawet przekonał swoją siostrę, żeby spróbowała mnie skontaktować w Poznaniu z kimś, kogo adres otrzymałem od Brytyjczyków. Niestety kontakt nie był aktualny, więc pozostało mi liczyć tylko na siebie. Tego wieczoru wyruszyłem piechotą w kierunku Gdyni.

Po nieudanej próbie kradzieży roweru szedłem dalej aż do zmierzchu. Gdy mijałem jakąś małą wieś w końcu zdecydowałem ukryć się na noc w stodole i przenocować na sianie. Nikt mnie nie nakrył, więc jeszcze tej samej nocy wyruszyłem w dalszą drogę. Zanim opuściłem stodołę, wydoiłem krowę i napiłem się przepysznego ciepłego mleka. Po godzinie dostałem rozwolnienia. To upokarzające doświadczenie trwało kilka godzin. Dość wyniszczające. Szedłem dalej przez resztę nocy, ale ktoś musiał mnie widzieć, bo zostałem wkrótce dogoniony przez jakiegoś mężczyznę jadącego konno. Najechał na mnie raniąc mnie w plecy, po czym zabrał mnie do powrotem do najbliższej wsi do domu wójta. Wkrótce pojawił się żandarm, który zabrał mnie do aresztu. Dziękując wójtowi za jego życzliwość wręczyłem mu kilka papierosów oraz czekoladę dla jego szesnastoletniej córki. Niestety nie pamiętam nazwy tej wsi. Stąd kapitan policji zabrał mnie do Szubina do Oflagu 64.

Kiedy eskortowano mnie ze stacji kolejowej przez miasto, wszyscy ludzie oglądali się za nami. Gdy zbliżyliśmy się do obozu, a strażnicy prowadzili mnie w kierunku do celi [izolatki znajdującej się po poza obozem, po drugiej stronie ulicy], w której przebywało już trzech moich współuciekinierów, wszyscy moi kompani stali w rzędzie [za drutem kolczastym] krzycząc i wiwatując. Przyznam, że miałem mieszane uczucia. Dopiero później dowiedziałem się, że powinienem był spróbować skontaktować się z jakimś księdzem, kiedy miałem ku temu sposobność, gdyż wielu uciekinierów otrzymywało pomoc ze strony Kościoła w odzyskaniu wolności.

W ciupie dostałem jedzenie i książkę, miałem też odwiedziny, a fakt, że byli tam ze mną moi przyjaciele: Frank Aten, John Pearson i Bill Duckworth znacznie poprawił mój nastrój.

W Oflagu 64 byliśmy niewielką grupą przybyłą z Oflagu 7B – było nas zaledwie dwudziestu dwóch. Ku mojemu zaskoczeniu, w chwili mojego przybycia w dniu 6 czerwca 1943 roku, było tu już wielu moich kompanów, których zwieziono z innych obozów w Niemczech. Był to najwyraźniej jedyny obóz jeniecki przewidziany dla amerykańskich oficerów piechoty. Dwa tygodnie później zostaliśmy zwolnieni z aresztu, czemu towarzyszyło gromkie powitanie pozostałych towarzyszy broni, i przedstawieni Pułkownikowi Drake’owi – naszemu komendantowi obozu. Ten pełnoprawny pułkownik, dumnie i okazale wyglądający mężczyzna, okazał się być prawdziwym przywódcą i zapewnił nam możliwie najlepsze warunki, jakie można było mieć w zastanych okolicznościach. Tęskniłem za wolnością!!

***


Nawiasem mówiąc – Niemcy cały czas poszukiwali tuneli. Tak się składa, że współtworzyłem plan tunelu, do którego wejście było w latrynie w umywalni i którego ostatecznie nie użyliśmy do ucieczki. Całą ziemię z kopanego tunelu składowaliśmy na stropie pod dachem. Mogliśmy pracować tylko w nocy. Główne wejście do obozu było pod ciągła obserwacją. Jeden obserwator czatował w łazience, na trzecim piętrze w głównym budynku. Drugi natomiast w naszym baraku. Sygnałem do zaprzestania wszelkich działań było zapalenie świecy w oknie.

***

Lou Otterbein był naszym głównym rzemieślnikiem, złota rączką, który własnoręcznie wykonał nie tylko wszystkie rekwizyty teatralne, ale także wszelkie narzędzia pomocne przy kopaniu. Wszystko było wykonane z puszek [po mleku w proszku] czy innych zużytych rzeczy. Wykonał oświetlenie i reflektory z puszek, miechy służące do dostarczenia powietrza do tunelu oraz pompę do usuwania wody z rząpia tunelu. Również tory i wózki do wywożenia ziemi. Do wykonania miechów użył skóry ze starych butów.

***

Dr John Creech, po wojnie mianowany dyrektorem Narodowego Arboretum w Waszyngtonie, był odpowiedzialny za nasz ogród warzywny w Oflagu 64. Pułkownik John K. Waters, był zięciem Generała Pattona. Amon Carter, odpowiedzialny za dystrybucję naszych paczek, był synem najzamożniejszego człowieka w Teksasie w tamtym czasie. Jego ojciec przyleciał specjalnie do Europy [prywatnym samolotem], żeby odebrać swojego syna po odzyskaniu przezeń wolności, wraz z innymi jeńcami pochodzącymi z Teksasu, którzy oczywiście byli z nim bliżej. Tom Jones był bratankiem Jesse Jones’a – bankiera, szefa rady nadzorczej Reconstruction Finance Corporation z nominacji Prezydenta Franklina D. Roosevelta.

© Sidney Thal
Edited by Mariusz Winiecki
Special thanks for Cheryl Ellis, for corrections on her father's story

Copyright © for the Polish translation by Mariusz Winiecki




25 wrz 2015

Sidney Thal’s Story - Part 3: "The tumultuous welcome"


We discussed escape opportunities and we were able to escape, 4 of us on the trip from 7B to 64. We jumped out of the train window at the last station before Poznan. Unfortunately, I was last out and became separated from the others. They were recaptured the next day, but I was out of for 3 more days before I was recaptured. I was able to get help from an elderly Pole who fed me, hide me and even used his sister to try a contact in Poznan the British had given to me. The contact was gone, so I was on my own. That evening I began walking to Gdynia.

After a futile attempt to steal a bicycle I walked til dawn. I passed though one small village and finally decided to hide in a barn in the hayloft. I was undiscovered in the barn and that night started walking again. I milked a cow for some delicious warm milk before I left the barn and within an hour I begin suffering from diarrhoea. It was a humiliating experience for several hours. Quite debilitating! I walked all night and someone had seen me, because I was recaptured by a man on horseback. He ran me down with his horse, injured my back and walked me back to the nearest village to the mayor’s house. A policeman arrived and took me to the jail. I thanked the mayor’s, gave him some cigarettes and chocolate for his 16 yr old daughter for his kindness for me. Unfortunately I don’t remember the name of the village. From there the Police captain took me to Szubin to Oflag 64.

When I walked through the town from the train station everybody was watching us. As I reached the camp everybody was lined up shouting and applauding as I was led to the guard house to a cell where other 3 were also jailed. Mixed emotions were rampant. It wasn’t until later that I learned that I should have tried to contact a priest when I had the opportunity. Many escapees were helped by the church all the way back to freedom.

Once in a jail at the camp I received food, books, visits and comfort with my friends Frank Aten, John Pearson and Bill Duckworth.

We were only a small group from 7B, 22 of us. But my arrival on June 6, 1943 was a surprise to me so many more that preceded us from other camps in Germany. This, evidently, was the only officer camp for ground forces POWs. We were all released from jail together in two weeks to a tumultuous welcome by the others and introduced to Col. Drake our Camp Commander. A full colonel and haughty, splendid looking man. He turned out to be a real leader and made life at least the best possible under conditions.
It doesn’t take long to accommodate oneself to camp life. Everything was so limited and orderly by the time we got out of jail that it was easy to fit in. Freedom felt so good!!!

***
By the way – the Germans were always searching for tunnels. I was the person who formed the tunnel plan that would have been unsuccessful under the pot in the washroom. All the dirt we removed was stored in the crawl space under the roof. We could only work at night. We had spotters watching the front gate at all times. One was in the bathroom, on the third floor of the main building. The second was in our barracks. The signal to suspend all activities was simply a lighted candle in the window. 

***

Lou Otterbein was our main craftsman who made all of our theater props, as well as, escape tools and aids. Everything was made of out tin cans and scraps. He made the floodlight + reflectors out of tin cans, a bellows to supply air in the tunnel, and the suction to remove water from the sump in the tunnel. The tracks and the carts for the dirt removal. Old shoe tops were used to make the bellows.

***
Dr. John Creech was later named chief of US National Arboretum in Washington, D.C. He was in charge of all of our vegetable gardens in Oflag 64. The son-in-law of General Patton was Col. John K. Waters. Amon Carter, in charge of our parcel hut was the son of the wealthiest man in Texas at that time. Tom Jones was the nephew of Jesse Jones – the chief of the manpower program of the U.S. for the war effort. As fact of history Amon Carters’ father flew to Europe to pick up his son when he was finally liberated, as well as, others from Texas who were more with Amon.


© Sidney Thal
Edited by Mariusz Winiecki
Special thanks for Cheryl Ellis, for corrections on her father's story.